Yayın durumu: 2027 için planlanan araştırma metodolojisi. Bu sayfa araştırmanın kapsamını ve ölçüm yöntemini sunar. Bulgular ve marka değerlendirmeleri, veri toplama ve analiz tamamlandıktan sonra yayımlanacaktır.
Araştırmanın amacı
Yapay zekâ destekli arama sistemlerinin yaygınlaşmasıyla markaların dijital görünürlüğü yeni bir boyut kazanıyor.
Geleneksel arama motorlarında üst sıralarda yer alan bir markanın ChatGPT, Gemini veya Perplexity yanıtlarında aynı ölçüde görünür olup olmadığı önemli bir araştırma konusu hâline geliyor.
PR Digital tarafından tasarlanan Türkiye AI Marka Görünürlüğü Araştırması, farklı sektörlerdeki markaların yapay zekâ destekli arama deneyimlerindeki görünürlüğünü incelemeyi amaçlamaktadır.
Araştırma, markaların hangi kullanıcı sorgularında önerildiğini, hangi kaynakların gösterildiğini ve platformlar arasında ne tür farklılıklar bulunduğunu değerlendirecektir.
Araştırmanın temel sorusu:
Türkiye'deki markalar, kullanıcıların ürün, hizmet ve uzmanlık arayışlarına yönelik yapay zekâ yanıtlarında ne ölçüde temsil ediliyor?
Araştırmanın kapsamı
Önerilen ilk araştırma tasarımı:
| Araştırma unsuru | Planlanan kapsam |
|---|---|
| Marka sayısı | 100 |
| Sektör sayısı | 10 |
| Platform sayısı | 3 |
| Marka başına sorgu | 10 |
| Toplam sorgu-platform testi | 3.000 |
Not: 3.000 sayısı, 100 marka × 10 sorgu × 3 platform üzerinden hesaplanmıştır.
Sektörler şu şekilde belirlenebilir:
E-ticaret.
Finans ve fintech.
Teknoloji ve yazılım.
Sağlık ve sağlık teknolojileri.
Gayrimenkul.
Otomotiv.
Eğitim.
Turizm.
Perakende.
Profesyonel hizmetler.
Markalar sektörler arasında mümkün olduğunca dengeli seçilmelidir.
Hangi platformlar incelenecek?
Araştırmanın ilk aşamasında:
ChatGPT Search.
Google Gemini.
Perplexity.
incelenecektir.
Platformların farklı arama ve yanıt üretme yöntemleri bulunabileceği için sonuçlar birbirinden bağımsız değerlendirilmelidir.
Hangi sorgular kullanılacak?
Her marka için 10 sorgu hazırlanacaktır.
Sorgular beş temel kullanıcı niyetini kapsayacaktır:
1. Marka bilinirliği
X markası nedir?
X markası hangi hizmetleri sunuyor?
2. Ticari araştırma
Türkiye'de X hizmetini sunan markalar hangileri?
X ihtiyacı için hangi firmalar değerlendirilebilir?
3. Karşılaştırma
X ve Y markaları arasındaki farklar nelerdir?
X sektöründe hangi markaların çözümleri karşılaştırılabilir?
4. Uzmanlık araştırması
X konusunda uzmanlaşmış şirketler hangileri?
X alanında hangi markalar öne çıkıyor?
5. Güvenilirlik ve değerlendirme
X hizmeti için firma seçerken nelere dikkat edilmeli?
X sektöründe güvenilir hizmet sağlayıcılar nasıl belirlenir?
Sorgular her sektörün doğal diline ve kullanıcı ihtiyaçlarına göre özelleştirilecektir.
Hangi metrikler ölçülecek?
Araştırmada altı temel gösterge kullanılacaktır.
1. Brand Mention Rate
Markanın yanıt içerisinde adının geçme oranı.
Formül:
Markanın adının geçtiği geçerli yanıt sayısı / Toplam geçerli yanıt sayısı × 100
2. Brand Recommendation Rate
Markanın kullanıcıya önerilen seçenekler arasında bulunma oranı.
Bu metrik, yalnızca marka adının açıklama içerisinde geçmesinden ayrılmalıdır.
3. Citation Rate
Markanın kendi web sitesinin kaynak olarak gösterilme oranı.
4. Competitor Visibility
Rakip markaların aynı sorgulardaki görünürlük oranları.
5. Brand Accuracy
Yapay zekânın marka hakkında verdiği bilgilerin doğruluk oranı.
6. Source Diversity
Yanıtlarda kullanılan farklı kaynakların ve alan adlarının çeşitliliği.
Araştırma nasıl gerçekleştirilecek?
Araştırmanın güvenilir olması için aşağıdaki uygulama kuralları izlenecektir:
Markalar ve sektörler araştırma öncesinde belirlenecektir.
Sorgular araştırma başlamadan önce sabitlenecektir.
Her platformda aynı anlamı taşıyan sorgular kullanılacaktır.
Her testin tarihi ve platform sürümü kaydedilecektir.
Mümkün olan durumlarda aynı sorgular farklı oturumlarda tekrarlanacaktır.
Kaynak URL'leri ve yanıt metinleri arşivlenecektir.
Marka önerisi ile marka hakkında yalnızca bilgi verilmesi birbirinden ayrılacaktır.
Sonuçlar sektör ve platform bazında raporlanacaktır.
Önemli metodolojik not: Kişiselleştirme, konum, oturum geçmişi, platform güncellemeleri ve yanıtların değişkenliği sonuçları etkileyebilir. Bu nedenle araştırma, tüm Türkiye'deki kullanıcıların aynı sonuçları aldığı iddiasında bulunmamalıdır.
Araştırmanın çıktıları
Çalışma tamamlandığında şu yayınlar hazırlanacaktır:
Türkiye AI Marka Görünürlüğü Araştırması 2027 ana raporu.
Sektör bazlı görünürlük tabloları.
ChatGPT, Gemini ve Perplexity karşılaştırması.
En sık kaynak gösterilen alan adları analizi.
Marka bilgilerinin doğruluğuna ilişkin değerlendirme.
Araştırmanın metodolojisini açıklayan teknik doküman.
Basın bülteni ve uzman değerlendirmeleri.
Sonuç
Türkiye AI Marka Görünürlüğü Araştırması, markaların yapay zekâ destekli arama sistemlerinde nasıl temsil edildiğini ölçmeyi hedefleyen PR Digital tarafından geliştirilen, yöntemi ve veri kaynakları açık bir araştırma çalışması olarak tasarlanmıştır.
PR Digital'in amacı yalnızca AI görünürlüğü hizmeti sunmak değil, bu alanın Türkiye'deki gelişimini verilerle takip eden ve sektöre bilgi sağlayan bir uzmanlık platformu oluşturmaktır.
Araştırma sonuçları, veri toplama ve analiz tamamlandıktan sonra yayımlanacaktır.
Başlangıç testi, tekrarlar ve tarafsızlık
3.000 başlangıç testi = 100 marka × marka başına 10 sorgu × 3 platform. 10 sektör, 100 markanın dağılımını anlatır; formüle yeniden çarpan olarak eklenmez. Tekrarlar yapılırsa toplam çağrı sayısı tekrar sayısıyla artar. Marka adı içeren tanınırlık soruları ile marka içermeyen keşif soruları ayrı raporlanır.
Araştırmanın yürütücüsü PR Digital’dir. Bulgular, seçilen 100 marka ve kaydedilen test koşulları kapsamında değerlendirilecektir. Marka seçim ölçütleri, ticari ilişkiler, dışlanan yanıtlar ve hata oranları raporda açıklanacaktır. Dışarıdan bağımsız doğrulama yapılırsa doğrulayan kurum ve yöntem ayrıca belirtilecektir.
AI görünürlüğünü doğru ölçmek
Güvenilir AI görünürlük ölçümü, aynı koşullarda tekrarlanan testlere dayanır. Her testte dil, konum, model, web araması durumu, oturum ve tarih kaydedilir. API üzerinden alınan yanıtlar ile kullanıcı uygulamalarındaki sonuçlar ayrı raporlanır. Yanıt alınamayan testler görünürlük puanına sıfır olarak eklenmez; tamamlanan testlerin kapsamı ve eksikler belirtilir. Tek bir yanıt, kalıcı sıralama veya önerilme garantisi olarak değerlendirilmez.
Google, AI Overviews ve AI Mode için özel bir AI dosyası veya özel Schema.org işaretlemesi gerekmediğini belirtir. llms.txt, içeriği özetleyen isteğe bağlı bir dosyadır; teknik erişilebilirlik, kaliteli içerik ve marka otoritesi çalışmalarının yerine geçmez ve görünürlük garantisi vermez. OpenAI’nin OAI-SearchBot arama erişimi ile GPTBot eğitim erişimi bağımsız kontrollerdir.
Uygulama ve gerçek vaka kanıtı
Yapay Zeka SEO hizmet yaklaşımını inceleyebilir, AI görünürlük testi ile sitenizin mevcut durumunu değerlendirebilirsiniz. Bianca Stella’nın üç aylık vaka çalışması ve diğer vaka çalışmaları, uyguladığımız çalışmaların raporlanan sonuçlarını sunar. Her vaka sayfasında çalışma dönemi, kullanılan yöntemler ve elde edilen sonuçlar incelenebilir.
Organik arama sonuçları ile ChatGPT, Gemini ve diğer AI platformlarındaki marka görünürlüğü farklı ölçümlerdir; AI görünürlüğü ilgili platformlarda ayrıca takip edilir.
Serinin diğer rehberleri
- GEO Nedir? Generative Engine Optimization Hakkında Kapsamlı Rehber
- ChatGPT'de Bir Marka Nasıl Önerilir? Yapay Zekâda Marka Görünürlüğü Rehberi
- SEO ve GEO Arasındaki Farklar: Markalar Dijital Görünürlük İçin Neye Yatırım Yapmalı?
- Yapay Zekâ Hangi Web Sitelerini Kaynak Gösteriyor? AI Search Kaynak Seçimi Rehberi
Birincil kaynaklar
- Google Search Central — AI features and your website ↗: SEO temelleri, teknik koşullar ve özel AI işaretlemesi gerekmemesi.
- OpenAI — Overview of OpenAI Crawlers ↗: OAI-SearchBot ve GPTBot amaçları ve bağımsız erişim ayarları.
